Boektijdschrift voor kunstzinnige pubers


Een pornopaus, smssprookjes, een fancy schilderij van Jeroen Bosch – het nieuwe ‘bookazine’ Duf is er voor de cultureel geïnteresseerde puber. Niet alleen de inhoud, ook de vorm is bijzonder. Geen enkele van de 303 pagina’s ziet er hetzelfde uit.


Niks makkelijkers dan een blaadje maken voor pubers. Beetje mode, wat film en popmuziek, vleugje psychologie (‘Help, ik ben verliefd op mijn buurman’) en natuurlijk seks, véél seks – voilà. Er zijn er dan ook zat; Break out of de Fancy, en anders pakken ze wel de Nieuwe Revu of een Elle van hun broer of zus.

Maar hoe maak je een tijdschrift voor jongeren tussen de pak ’m beet twaalf en achttien jaar met een meer kunstzinnige interesse, het kritische CJP-lid zeg maar?


DE ‘KROKODIL - TECHNIEK ’ OM MET ÉÉN HAND EEN BH TE OPENEN,

DAAR HEB JE ZELFS ALS VOLWASSEN MAN WAT AAN.


Duf (‘een onafhankelijk en gedurfd boektijdschrift’) waagt zich in de spagaat om kunst niet alleen begrijpelijk maar vooral ook leuk te presenteren – een aanpak die trouwens ook genoeg ‘volwassen’ kunstbladen niet zou misstaan. Dit kindervuistdikke bookazine dat één keer per jaar verschijnt, gaat weliswaar niet alleen over kunst en cultuur. Ook typische puberperikelen als verliefdheid, eenzaamheid en scheidende ouders komen aan bod. De toon is aangenaam ironisch waar mogelijk en meelevend indien nodig, maar altijd informatief –de ‘krokodil-techniek’ om met één hand een bh te openen, daar heb je zelfs als volwassen man wat aan.

Maar welk puberblad plaatst nou een verhaal van zeven pagina’s over een 15de-eeuws schilderij? Duf durft het aan met Tuin der lusten van Jeroen Bosch (1450-1516). Met de driekoppige salamanders en naakte mannen die aan de draden van een harp zijn geregen, sluit dit schilderij al naadloos aan bij de belevingswereld van pubers. Noem het vervolgens ‘scar y’ en trek een parallel naar ‘de tijd van Harry Potter en Lord of the Rings’ en het is zowaar een hip kunstwerk.

Op soortgelijke toon wordt ook de populair-wetenschappelijke cultuur aangestipt. Geschiedenis is opeens een stuk leuker als de Zonnekoning Lodewijk de Veertiende een ‘partypuber, die zijn volk liet barsten’ is. Verder in dit verhaal over ‘Pubers met power’: ‘de biseksuele pornopaus’ Johan nes XII en de ‘spirituele boeddhapeuter’ Daila Lama. Ook voor en door puber zijn de bizarre korte verhalen zonder onderscheid tussen fictie en non-fictie (‘n smssprookje’) en de puntige gedichten die variëren van keihard cynisch of kitscherig sentimenteel.

Wat Duf zo bijzonder maakt, is niet alleen de cultureel-correcte inhoud, maar ook de creatieve vorm. Tien fotografen en 32 illustratoren werkten er aan mee. Bij een verhaal over ‘zorgeloos neuken’worden de standjes uit de Kama sutra uitgevoerd door wezenloze, digitale konijntjes. In de foto-interviews en modereportages geen duffe BN’ers maar pubers zelf die de hoofdrol opeisen in onhandige poses, inclusief beugels, pukkels en ander lichamelijk ongemak. De strips zijn ongekunsteld en lekker melig, zoals de Anti-verveel oefening van Paul Faassen. Onder een krabbelig tekeningetje, zo uit een schoolschrift, staat: ‘Laat je aanrijden door de stofzuiger, val kermend neer en blijf vooral liggen als iemand tegen je zegt dat het nou niet leuk meer is’.

Geen enkele van de 303 pagina’s ziet er hetzelfde uit. Het blad bevat letterlijk ontelbare letterfonts – van een houterig kinderhandschrift tot minimale, schreefloze balkjes – en is gedrukt op vijf papiersoorten met behulp van diverse druktechnieken, zoals tekeningen met glanslak op matpapier of één-kleurendruk op spiegelpapier. En toch is Duf één geheel.

Het blad komt uit de koker van grafisch ontwerper Suzanne Hertogs.

Ze won er de Haagse Cultuurprijs voor Jong Talent mee. Met het prijzengeld van 15 duizend euro, aangevuld met wat subsidies, kon ze dit advertentievrije boekwerk in eigen beheer uitgeven. Duf was vorige maand genomineerd voor een Nederlandse Designprijs in de categorie grafisch ontwerp. De lezer wordt al meteen op het verkeerde been gezet met de dubbelzijdige cover: de slapende leeuw op de voorkant en de brullende kat op de achterkant – welke is nou duf? Ook binnenin valt op elke pagina iets te ontdekken. Zo hoort het ook bij de surf-generatie, die niet meer zapt op tv maar van de ene naar de andere website surft.

Dat Duf uitnodigt tot interactie spreekt dus voor zich. ‘Serendipiteit is door toeval en intelligentie datgene vinden wat je niet zoekt’ staat op de verder lege pagina vóór de inhoudsopgave. Dat moet lukken: alleen al op de willekeurige gekozen bladzijde 118 staan een visuele column, een gedicht, een fotoquiz, een Playboy-foto in braille en romantische poezieplaatjes van tanks en ander oorlogstuig.

En of je nu moet kijken, lezen, leren, lachen, een quizje invullen of gewoon wat staren – dat mag je op elke bladzijde lekker zelf uitzoeken. Het blijft tenslotte een blad voor recalcitrante pubers.

Nieuwtjes/Nieuwtjes.html